Η μάχη του Σαρανταπόρου, η πρώτη πολεμική επιχείρηση της Ελλάδας στον Α' Βαλκανικό Πόλεμο
| Μάχη του Σαρανταπόρου | |||
|---|---|---|---|
| Μέρος του Α' Βαλκανικού Πολέμου | |||
 Σχεδιάγραμμα της περιοχής της μάχης του Σαρανταπόρου | |||
| Χρονολογία | 9 Οκτωβρίου 1912 - 11 Οκτωβρίου 1912 | ||
| Τόπος | Στενά του Σαρανταπόρου Σέρβια,  Οθωμανική Αυτοκρατορία(σήμερα  Ελλάδα) | ||
| Έκβαση | Ελληνική νίκη | ||
| Εμπλεκόμενες πλευρές | |||
| |||
| Ηγετικά πρόσωπα | |||
| |||
| Δυνάμεις | |||
| |||
| Απολογισμός | |||
| |||
.svg){kind=small}
Η Μάχη του Σαρανταπόρου ή μάχη των στενών της Πέτρας αποτελεί την πρώτη πολεμική επιχείριση της Ελλάδας στον Α΄ Βαλκανικό Πόλεμο. Έλαβε χώρα στις 9 Οκτωβρίου του 1912 στα Στενά του Σαρανταπόρου. Μετά τη σύγκρουση της πρώτης μέρας, οι τουρκικές δυνάμεις συμπτύχθηκαν προς τα Σέρβια, αφήνοντας στα χέρια του ελληνικού στρατού αρκετό υλικό και λίγους αιχμαλώτους. Οι ελληνικές δυνάμεις έπειτα από ισχυρή αντίσταση των τουρκικών δυνάμεων, πέτυχαν μια σημαντική νίκη η οποία άνοιξε το δρόμο για την απελευθέρωση της Μακεδονίας.
Πρόλογος
Ο Βαλκανικός Συνασπισμός είχε ζητήσει με την διακοίνωση τους προς την Οθωμανική Αυτοκρατορία για βελτίωση των πολιτικών συνθηκών στις ευρωπαϊκές τις επαρχίες. Η διακοίνωση απορρίφθηκε και ξεκίνησε ο Α' Βαλκανικός Πόλεμος με δύο κηρύξεις πολέμων: στις 4 Οκτωβρίου 1912 η Οθωμανική Αυτοκρατορία στις Σερβία, Μαυροβούνιο και Βουλγαρία και στις 5 Νοεμβρίου η Ελλάδα στην Οθωμανική Αυτοκρατορία.
Αντίπαλες δυνάμεις
Ο Στρατός Θεσσαλίας με επικεφαλής τον Διάδοχο Κωνσταντίνο (με τον Στρατηγό Παναγιώτη Δαγκλή ως επικεφαλής του επιτελείου) είχε χωριστεί σε έξι μεραρχίες, με την 7η Μεραρχία να κατευθύνεται προς την Λάρισα, μια ταξιαρχία ιππικού και τέσσερα ανεξάρτητα τάγματα Ευζώνων.
Ενάντια στον ελληνικό στρατό, οι Οθωμανοί ανέπτυξαν το VIII σώμα τους υπό τον στρατηγό Χασάν Ταχσίν Πασά, με τρία τμήματα: το τακτικό Τμήμα 22ο στην Κοζάνη και δύο αποθεματικές διαιρέσεις. Η οθωμανική δύναμη ανερχόταν σε 14 τάγματα πεζικού, με περαιτέρω 11 στο αποθεματικό, που υποστηρίζεται από 24 κομμάτια πυροβολικού και τρεις εταιρείες πολυβόλων. Ωστόσο, οι Οθωμανικοί σχηματισμοί ήταν έως 25% αποδυναμωμένοι, δεδομένου ότι οι Οθωμανοί είχαν αποστρατεύσει μεγάλα τμήματα του στρατού τους τον Αύγουστο. Οι Οθωμανοί ήλπιζαν να κρατήσουν τη φυσική οχυρή θέση της διάβασης του Σαρανταπόρου, η οποία ήταν εκτενώς οχυρωμένη υπό την εποπτεία μιας γερμανικής στρατιωτικής αποστολής πριν τον πόλεμο.
Η μάχη
Σύμφωνα με τον τύπο της εποχής ,το πρωί της 9 Οκτωβρίου 1912 ο ελληνικός στρατός πέρασε τα σύνορα και προέλασε μέχρι την διάβαση του Σαρανταπόρου την οποία οι Οθωμανοί εγκατέλειψαν, φοβούμενοι μην κυκλωθούν. Οι Οθωμανοί υποχώρησαν ενδότερα και σταμάτησαν έξω από τα Σέρβια. Οι πρώτες Ελληνικές προφυλακές έφτασαν στα στενά της πέτρας στις 10:00 το πρωί, ενώ οι Οθωμανοί ξεκίνησαν με πυροβολισμούς πρώτοι την μάχη, οι οποίοι είχαν αποφασίσει να αντισταθούν εκεί. Όταν κατέφθασε και ο υπόλοιπος Ελληνικός στρατός ανεπτύχθη σε θέση μάχης και άρχισε να βάλει κατά των Οθωμανικών θέσεων, μαζί τους και το Ελληνικό πυροβολικό. Η μάχη διεκόπη την νύχτα και συνεχίστηκε την επόμενη μέρα, με αποτέλεσμα την κατάληψη της γέφυρας του Σαρανταπόρου από τις Ελληνικές δυνάμεις.
Συνέπειες
Μετά την κατάληψη της γέφυρας άρχισε και η υποχώρηση των Τούρκων προς τα Σέρβια. Το απόγευμα της ίδιας ημέρας οι Τούρκοι υποχώρησαν προς την Κοζάνη καταδιωκόμενοι από τον Ελληνικό στρατό. Στις 11 Οκτωβρίου η μάχη είχε λήξει και το απόγευμα οι Ελληνικές δυνάμεις έμπαιναν στα Σέρβια απελευθερώνοντας τα και τυπικά. Στα Σέρβια εγκαταστάθηκε προσωρινά το Στρατηγείο και το γενικό επιτελείο. Σήμερα λειτουργεί Μουσείο της Μάχης του Σαρανταπόρου το οποίο γειτνιάζει με το τουρκικό Χάνι του Χατζηγώγου.
Περισσότερα ιστορικά αφιερώματα εδώ.
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου