Η υποτίμηση της δραχμής το 1985

Το 1981-1985 η Ελλάδα διήλθε την πρώτη φάση ένταξής της στην ΕΟΚ. Οι διαφαινόμενες αρνητικές οικονομικές συνέπειες της ένταξης (υπήρχαν βεβαίως και θετικές) και η ανάγκη προσαρμογής που επιβλήθηκε στη δημόσια διοίκηση και στο κοινοτικό κεκτημένο ήταν ορισμένοι από τους λόγους για τους οποίους η Ελλάδα ζητούσε πότε ειδική σχέση και πότε ειδικό καθεστώς, στην πραγματικότητα όμως αναζητούσε την ταυτότητά της και τη θέση της μέσα στο ευρωπαϊκό γίγνεσθαι. Τον Μάρτιο του 1982 υπεβλήθη στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή το Μνημόνιο (Υπόμνημα) με το οποίο ζητήθηκαν εξαιρέσεις και ενισχύσεις υπέρ της ελληνικής οικονομίας. Έναν χρόνο αργότερα, τον Μάρτιο του 1983, το Μνημόνιο έγινε αποδεκτό, αναγνωρίστηκε η ιδιαιτερότητα της Ελλάδας, αναβλήθηκε η εφαρμογή του ΦΠΑ, προωθήθηκαν ειδικά προγράμματα για την αύξηση αναλήψεων από την ΕΟΚ και θεσπίστηκε ειδικός κανονισμός για τον γεωργικό τομέα, αλλά το 1983 γίνεται υποτίμηση της δραχμής. 
Τον Δεκέμβριο του 1984 στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Δουβλίνου η Ελλάδα δηλώνει ότι δεν θα έδινε τη συγκατάθεσή της για τη διεύρυνση της ΕΟΚ με την ένταξη της Ισπανίας και της Πορτογαλίας, αν δεν υιοθετούνταν τα Μεσογειακά Ολοκληρωμένα Προγράμματα (ΜΟΠ). Τον Μάρτιο του 1985 το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο των Βρυξελλών υιοθέτησε τα ΜΟΠ, από τα οποία βγήκαν άλλωστε ωφελημένες και άλλες χώρες-μέλη. Εν τω μεταξύ η Ελλάδα ανέλαβε για πρώτη φορά την προεδρία του Συμβουλίου Υπουργών της ΕΟΚ για το δεύτερο εξάμηνο του 1983, γεγονός που την υποχρέωσε σε μια κινητοποίηση τμήματος της δημόσιας διοίκησης και εκμάθησης πολλών κοινοτικών πρακτικών. 
Η δεύτερη φάση της ένταξης της χώρας οριοθετείται μεταξύ του 1985 και του 1995. Η ελληνοκεντρική προσέγγιση των κοινοτικών ζητημάτων άρχισε να υποχωρεί, αναπτύχθηκε η δυναμική ουσιαστικού εξευρωπαϊσμού, χωρίς αυτό βεβαίως να σημαίνει ότι οι προσπάθειες απέληγαν πάντα στο επιθυμητό. Για παράδειγμα, η Ελλάδα δεν κατόρθωνε να ακολουθήσει τις άλλες χώρες-μέλη στους ρυθμούς ανάπτυξης και εκσυγχρονισμού. Ετσι, τον Οκτώβριο του 1985 ανακοινώθηκε ένα διετές πρόγραμμα σταθεροποίησης και ταυτόχρονα γίνεται υποτίμηση της δραχμής κατά 15%. 
Η φάση αυτή χαρακτηρίζεται κυρίως από τις πρώτες συντονισμένες προσπάθειες, μετά το 1993, να αξιοποιηθούν οι δυνατότητες που παρείχε η Ευρωπαϊκή Ενωση για να ληφθούν μέτρα και να σταθεροποιηθεί η ελληνική οικονομία. Οι προσπάθειες οι οποίες έγιναν ήταν μάλλον «πρωτόγνωρες» για την Ελλάδα, διότι χρειάστηκε συντονισμός και συνεργασία μεταξύ πολλών παραγόντων για να πληρωθούν τα κριτήρια ένταξης της χώρας στα στάδια της ΟΝΕ και στο τελικό, που ήταν η ένταξη στην ευρωζώνη. 
Το σημείο «εκκίνησης» της ελληνικής οικονομίας για την πλήρη ένταξη στην ΟΝΕ ήταν σαφώς δυσμενέστερο σε σχέση με εκείνο των άλλων χωρών-μελών της ΕΕ. 
Ειδικότερα: 
* Το δημόσιο χρέος ήταν πάνω από το 110% του ΑΕΠ (64% στις άλλες χώρες). 
* Το έλλειμμα του δημοσίου τομέα ήταν 13,8% του ΑΕΠ (6% στις άλλες χώρες). 
* Ο πληθωρισμός ήταν 14,2% (4% στις άλλες χώρες-μέλη). 

Περισσότερα ιστορικά αφιερώματα εδώ.